فصل ششم گرسنگى شديد و اشتهاى سگانه اشتهاى سگانه ( جوع الكلب ) عبارت از حالتى است كه انسان هرچند خوراك بخورد احساس مىكند كه هنوز گرسنه است . سبب پديد آمدن اين گرسنگى سگانه چيست ؟ اينك به تفصيل در اين‌باره سخن خواهيم راند . گرسنگى سگانه يا اشتهاى سگانه را چندين سبب هست كه از اين قرارند : 1 - بعد از پاك‌سازيهاى زياد از حد كه بدن از اثر تخليه و پاكسازى متكرر مىگدازد . 2 - تبهاى درازمدت كه بدن را به ناتوانى مىرساند . 3 - نيروى گيرنده و نگه‌دارندهء غذا در بدن كاهش يافته است و تحليل رفتن بيش از حد در بدن رخ مىدهد و نياز تلافى كردن تحليل رفته آن به آن در افزايش است . 4 - حرارت بيش از حد عادى در دهانهء معده هست و به تحليل بردن سرگرم بوده و نياز به تلافى آن زياد است . دهانهء معده از حرارتى كه گريبان‌گيرش شده هميشه تقاضاى تعويض تحليل رفته از اثر گرما را دارد . اكثرا تشنگى بر دهانهء معده حكمفرماست و ماده‌اى را مىخواهد كه تشنگى را فرونشاند و گاه‌به گاهى از گرسنگى رنج مىبرد ، گرسنگى دهانهء معده هنگامى رخ مىدهد كه تحليل رفته از گرما بيش از حد باشد ؛ اما اگر حرارت بيش از حد در سراسر بدن باشد و دست و پا را نيز فراگيرد ، اشتهاى سگانه با دبدبه و كوكبه آيد و پايدارى و سرسختى بيمارى به اوج مىرسد . گفتيم اگر حرارت زياد از حد لازم در دهانهء معده باشد ، دهانهء معده بيشتر خواهان آب و نوشابه‌هاى ترىبخش و فرونشانندهء تشنگى است ، و گاه‌گاهى اگر حرارت بيشتر نيرو گيرد ، دهانهء معده خواهان مواد غذايى مىشود تا بدين وسيله تحليل‌رفته را تلافى كند . ليكن اگر حرارت بيش از اندازه بر تمامى بدن چيرگى يابد ، به گداختن تمامى نيرو مىپردازد و رگهاى مكندهء غذا مجبور مىشوند كه با سرعت و پياپى به مكيدن ادامه دهند و چون به دهانهء معده مىرسند دهانهء معده را برمىانگيزند و تحريك مىكنند كه فرياد گرسنگى سر دهد و تقاضاى خوراك كند . حال ببينيم اين‌چنين حرارتى كه از حرارتهاى ديگر پا فراتر گذاشته و اشتهاى سگانه را به دنبال خود مىكشد و تقديم انسان مىكند ، چه شناسنامه‌اى دارد و كجايى است ؟ 1 - حرارت خارجى و بيگانه است ، مثلا هواى بسيار گرم است كه بدن را فراگرفته ، بدن و پوست بدن سفت نيستند كه نگذارند هوا داخل شود ، بدن متخلخل است و چندان شل و سست كه گدازيدنش آسان است . هواى گرم خارجى - كه بسيار شديد است - فرصت را غنيمت شمرده و سر زده و بدون مانع و دربان ، به بدن وارد آمده و شروع به گداختن بدن كرده است . بدن كه سست و ناتوان است و ياراى دفع اشغالگر را ندارد ، ناچار زيان به يغما رفته را در داخل تلافى مىنمايد و هر آنچه با كوششى زياد حاصل مىكند ، گرماى اشغالگر آماده است كه آن را هم بربايد . پس هرچه خوراك به درون راه بيابد به جايى نمىرسد و شكم هميشه گرسنه است .